De VGN (Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland) heeft op het laatste moment besloten het bestuurlijk akkoord over de uitvoering van de Wet zorg en dwang (Wzd) niet te ondertekenen. Cliëntorganisaties Alzheimer Nederland, Ieder(in), KansPlus en het LSR, die wel hebben getekend, roepen de VGN op om terug te komen op dit besluit, in het belang van cliënten, zorgverleners én zorgaanbieders.

Vereenvoudiging stappenplan

Eind 2022 hebben Alzheimer Nederland, Ieder(in), KansPlus en het LSR met de beroepsverenigingen NIP, NVAVG, NVO, Verenso, V&VN; de brancheorganisaties ActiZ, VGN en een coalitie van aanbieders van kleinschalige zorg het advies ‘Van stappenplan naar maatwerk in dialoog’ opgesteld. Hierin staan voorstellen om het huidige stappenplan te vereenvoudigen en meer ruimte te bieden aan maatwerk. Dit advies, mede aangejaagd door de VGN, vormt de basis van de bestuurlijke afspraken.

Omdat in het advies weinig wordt gesproken over de rechtspositie van cliënten, hebben wij er op aangedrongen in het bestuurlijk akkoord extra afspraken te maken om de rechten van cliënten beter te borgen. Daar is gehoor aan gegeven. Het akkoord vormt daarmee een eerste, gezamenlijke stap in de richting van de vermindering van administratieve lasten en handelingen rond de Wzd. Zónder daarmee de rechtspositie van mensen die met onvrijwillige zorg te maken krijgen te verslechten.

Rechtspositie cliënten

Het akkoord bevat verschillende afspraken met betrekking tot de rechtspositie van de cliënt, aanvullend op de huidige Wzd. Het gaat dan over het versterken van de positie van de cliëntenvertrouwenspersoon Wzd, maar ook over het beter betrekken van cliënten en hun vertegenwoordigers bij de evaluatie van het zorgplan en onvrijwillige zorg. Met het ondertekenen van deze afspraken geven partijen aan niet te wachten op een nieuwe wet, maar nu al te willen meewerken aan het verbeteren van die rechtspositie van cliënten.

Wij vinden het dan ook zeer teleurstellend dat alleen de aanbieders uit de gehandicaptenzorg, die hierin een grote verantwoordelijkheid dragen, weigeren het akkoord te ondertekenen. Wij hopen dat VGN terugkomt op haar besluit en het bestuurlijk akkoord alsnog ondertekent. Dit om verwarring in het veld te voorkomen, bureaucratie te verminderen en de rechtspositie van mensen met een beperking en hun vertegenwoordigers te verbeteren. Onder aan dit bericht is de brief te vinden die wij aan de VGN hierover hebben gestuurd.

Weerbarstige praktijk

De afspraken die we hebben gemaakt met het bestuurlijk akkoord zijn hard nodig om de rechten van mensen die met onvrijwillige zorg te maken hebben te borgen. De praktijk rond de Wzd is nog steeds weerbarstig. De wet wordt op veel plekken nog niet goed uitgevoerd. De kennis van zorgprofessionals blijft achter, en veel mensen die te maken hebben met onvrijwillige zorg krijgen nog steeds te weinig informatie van hun zorgaanbieder over de Wzd.

Met het advies vereenvoudiging stappenplan, wat we gezamenlijk hebben opgesteld, is er ook nog eens verwarring in het veld ontstaan. Sommige zorgaanbieders werken al volgens het advies, andere niet. De bestuurlijke afspraken zijn mede gemaakt om het veld een eenduidige werkwijze mee te geven. Juist de VGN heeft er op aangestuurd de praktijk hier nog dit jaar, middels bestuurlijke afspraken, duidelijkheid in te verschaffen. Zodat zorgprofessionals én cliënten weten waar zij aan toe zijn.

Bescherm rechten van mensen met beperking

Onvrijwillige zorg raakt mensen in de kern van hun zijn en leidt altijd tot inperking van fundamentele grond- en mensenrechten. Het gaat hier bijvoorbeeld om het recht eigen keuzes te kunnen maken, het recht op bescherming van de persoonlijke integriteit en het recht op vrijheid en veiligheid. Rechten die, zoals in het VN-verdrag Handicap zijn vastgelegd, ook gelden voor mensen met een beperking. Die rechten dienen zorgvuldig beschermd te worden met wettelijke kaders, zeker wanneer mensen zelf niet in staat zijn voor zichzelf op te komen. Het doel van de Wzd is dan ook niet alleen het terugdringen van het toepassen van gedwongen zorg, maar ook bijdragen aan het vergroten van de eigen regie van mensen met een beperking. En precies daarover hebben we afspraken met elkaar gemaakt in het bestuurlijk akkoord.

De brief aan VGN kun je hieronder downloaden.

Deel dit bericht