Ieder(in) gebruikt cookies voor Google Analytics en het onthouden van instellingen als contrast en lettergrootte.

Ja, ga verder

17 feb 2014

Praat u ook mee in uw gemeente over het openbaar vervoer?

Renovatie stationsgebied Utrecht

Wil je zelfstandig kunnen leven, dan heb je veelal het openbaar vervoer nodig. Zeker als je zelf geen auto kunt rijden of niet kunt fietsen. Het is belangrijk dat het openbaar vervoer veilig en toegankelijk is voor alle gebruikers. Ook als er renovatie- of nieuwbouwwerkzaamheden zijn in bijvoorbeeld een centrum of een stationsgebied.

Bouwwerkzaamheden in de stad leidt vaak tot mobiliteitsproblemen: alles verandert steeds en veel wordt onoverzichtelijk. Mochten deze situaties belemmeringen opleveren om veilig aan het openbaar vervoer deel te nemen, dan kun je dit kenbaar maken aan bijvoorbeeld de gemeente of het vervoersbedrijf. Je kunt meedoen aan een schouw in het betreffende gebied. Of meepraten in daarvoor ingestelde overleggen. Eén ding is zeker, of je nu blind of slechtziend bent, een rolstoel of rollator gebruikt, angstig of onzeker bent: meedenken en meepraten helpt.

De bussen rijden af en aan bij het station Utrecht, waar druk gerenoveerd wordt. De bushaltes zijn aan de zijkant, maar ook op aparte platforms op het midden van het plein. Een hectisch gebeuren waar het oppassen is. Alleen via de stationshal kun je van het ene busstation naar het andere komen. Een nood-trap brengt je in de stationshal. Er lopen verschillende geleidelijnen. Op de ene plek rechts van je, op de andere links. Het is druk in de stationshal en het is niet eens spitsuur. Haastige reizigers lopen of rennen om hun trein te halen, kijkend op hun Smart Phone. En er zijn vele geluiden: piepende treinen, de NS omroep, geroezemoes, de bouw en de voetstappen die in deze hal in aanbouw extra hard klinken.

In deze situatie probeert Peter Govaard met zijn blindengeleidestok van het ene busstation naar het andere te komen. Peter is slechtziend vanaf zijn geboorte en sinds een aantal jaar helemaal blind. Hij reist al van jongs af aan met het openbaar vervoer. Peter: “Ik wist de route van bus naar bus altijd prima te vinden. Nu is alles omgegooid. Ik moet nu dóór het station om bij mijn bus te komen, terwijl ik helemaal niet met de trein hoef. De stationshal is druk. Het gebeurt nogal eens dat mensen tegen mij opbotsen en dat mijn blindengeleidestok uit mijn handen wordt gelopen. Reizen kost me zo erg veel energie.”

De situatie van Peter is er één. Er zijn meer mensen met een beperking die moeite hebben met het reizen met het openbaar vervoer als er wordt gerenoveerd. Denk aan mensen in een rolstoel of met een rollator of mensen die angstig of onzeker zijn. Voor mensen die moeite hebben met lezen en begrijpen, moet de informatievoorziening en bewegwijzering altijd duidelijk zijn.

Veilig tijdens renovaties
Peter zit als ervaringsdeskundige in verschillende overlegorganen over toegankelijk en veilig openbaar vervoer. Peter: “Bij nieuwbouw of renovatie is het belangrijk om in deze overleggen duidelijk te maken dat er ook reizigers zijn die minder mobiel zijn dan de valide reizigers. Aanpassingen voor de minder mobiele reizigers zien bouwers en vervoerders vaak als ‘een extra investering’. Maar je kunt ook inclusief bouwen, zodat iedereen er goed gebruik van kan maken. Dan hoef je achteraf geen ‘dure’ aanpassingen te doen.”

Het plaatsen van een lift of geleidelijnen is volgens Peter niet genoeg. Peter: “Juist de beleving, het gevoel van veiligheid is belangrijk. Het is best ingewikkeld om dan met iedereen rekening te houden. Wat voor de ene persoon een veilige aanpassing is, kan voor een ander weer heel gevaarlijk zijn. Bijvoorbeeld het plaatsen van een aflopende stoep op busplatforms. Met een rolstoel kan je dan goed op het busplatform komen. Maar mensen die blind of slechtziend zijn kunnen er zomaar afwandelen het drukke verkeer in. Je moet hier samen uit zien te komen.”

Schouwen
In situaties als de renovatie van een stationsgebied, zijn voor en tijdens de renovatie vaak schouwen. Peter: “Ik doe hier aan mee als vertegenwoordiger van blinden en slechtzienden. Er doen ook mensen mee met een rolstoel, met een hoor-beperking, een psychische aandoening en een verstandelijke beperking. Wij lopen dan een route door het gebied en kijken of deze veilig is. De bevindingen nemen we mee in de overleggen.”

Tijdens zo’n schouw checkt Peter ook de geleidelijnen. Lopen deze goed van A naar B? Zijn er natuurlijke geleidelijnen zoals winkelpuien en muurtjes? En zijn de kunstmatige geleidelijnen, bijvoorbeeld de ribbeltegels, goed gelegd? Stoppen zij niet ineens of sluiten zij foutief aan op geleidelijnen die er al lagen? Peter: “Meepraten helpt. Dat merken we aan de aanpassingen die tussentijds worden gedaan.”

Belangenorganisaties
Belangenorganisaties als gehandicaptenplatforms, Wmo-raden en ouderenbonden zorgen er veelal voor dat de ervaringen van mensen met een beperking doorkomen bij betrokken partijen in een renovatiegebied.

Job Haug is beleidsmedewerker bij het Utrechtse gehandicaptenplatform SOLGU. Voor de nieuwe situatie van het stationsgebied in Utrecht, maken verschillende belangenorganisaties, waaronder het SOLGU, wensenlijstjes. Wat zij willen is onder andere:

  • hondentoiletten bij knooppunten stations
  • goede bereikbaarheid en toegankelijkheid van winkels, horeca, bioscopen, kantoren, woningen
  • veilige voetpaden en goed bewegwijzerde looproutes
  • voldoende fietsenstallingen zodat looproutes vrij blijven van geparkeerde fietsen.

Job: “Het is belangrijk dat er bij nieuwbouw wordt gedacht vanuit de gebruiker. De gemeente heeft hier vaak een belangrijke coördinerende rol in. Door hen op de hoogte te brengen van onze wensen, kunnen zij dit meenemen in alle overleggen met verschillende partijen die betrokken zijn bij de nieuwbouw.”

Goed op weg
Heb je een beperking, dan moet je vooral veel blijven reizen, vindt Job Haug. “Ook al is het soms moeilijk door al die verbouwingen en omleidingen. Maar alleen als men ziet dat er ook reizigers met een beperking zijn, worden bouwers en planners zich ervan bewust dat vervoer voor iedereen toegankelijk en veilig moet zijn.”

Peter Govaard vindt dat er al veel meer aandacht is voor toegankelijkheid en veiligheid voor mensen met een beperking: “Dit komt onder andere omdat wij op een goede manier met elkaar in gesprek blijven. Bij elke grote ingreep in welke gemeente dan ook is dat echt noodzakelijk.”

Meepraten?
Loopt u ook aan tegen belemmeringen in het openbaar vervoer door renovatie of nieuwbouw? Informeer dan bij uw patiëntenorganisatie, het gehandicaptenplatform of de gemeente op welke manier u mee kunt praten. Maar uw klachten of opmerkingen kunt u ook altijd zelf via een gemeente, een vervoersbedrijf of klankbordgroep kenbaar maken.