Ieder(in) gebruikt cookies voor Google Analytics en het onthouden van instellingen als contrast en lettergrootte.

Ja, ga verder

18 aug 2016

Het VN-verdrag: wat kunt u doen?

Sinds 14 juli 2016 is het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een beperking in Nederland van kracht. Hoe gaat het nu verder? En wat kunt u als lokale belangenbehartiger – nu en later in het jaar - doen? 

Decentralisaties
Gemeenten hebben een belangrijke rol bij de invoering van het VN-verdrag. Dat werd al bij de decentralisaties (voor de ratificatie) duidelijk. Zo stond bijvoorbeeld in de Memorie van Toelichting van de Wmo 2015: ‘De regering verwacht van gemeenten dat zij op lokaal niveau verdere uitwerking geven aan het uitgangspunt van het VN Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap en daarmee een bijdrage leveren aan het realiseren van een inclusieve samenleving.’ 

De Tweede Kamer heeft bij de behandeling van het VN-verdrag een amendement aangenomen dat de verwevenheid tussen het verdrag en de decentralisatiewetten nog eens extra benadrukt. In dit amendement staat dat gemeenten periodiek één integraal plan moeten maken voor de lokale implementatie van het VN-verdrag.

Dit plan betreft het gehele sociale domein (Wmo 2015, Participatiewet en de Jeugdwet) en wordt in de wandelgangen vaak de ‘lokale inclusie agenda’ genoemd. Mensen met een beperking en/of hun vertegenwoordigers moeten betrokken worden bij het opstellen van dit plan. 

Wat kunt u doen?

  • Nu: 
    Gebruik en versterk uw netwerk
    Nodig andere organisaties van mensen met een beperking of een chronische ziekte uit, bijvoorbeeld lokale afdelingen van patiëntenorganisaties. Ga samen in gesprek over wat belangrijk is in uw gemeente. Probeer samen vast te stellen wat het meest belangrijk is om op korte termijn aan te pakken. Immers ook al moet er een integraal plan zijn, gemeenten kunnen nooit alles tegelijk doen. 

    Contact met gemeente
    Laat uw gemeente weten dat u samen aan de slag wil gaan met de lokale inclusie agenda. Vraag wanneer zij het onderwerp voorbereiden en wanneer zij daarover met u in gesprek kunnen. Vertel erbij dat gemeenten echt zo’n integraal plan moeten opstellen in het kader van het VN-verdrag, ook al voert de gemeente al jaren een goed, inclusief beleid.
     
  • Later in het jaar:
    Als er een globaal plan ligt – van u of van de gemeente – nodig dan uw achterban uit om van gedachten te wisselen. Organiseer een grote bijeenkomst of een aantal inloop-koffiebijeenkomsten of doe een oproep in de lokale media. Is dit echt wat mensen zelf belangrijk vinden? Hebben zij aanvullingen, concrete suggesties, zijn er zaken die nu al goed gaan? Zie voor voorbeelden onze handreiking ‘Contact met uw achterban’.


Wet Gelijke Behandeling h/cz
Een direct gevolg van de ratificatie van het VN-verdrag is de uitbreiding van de Wet Gelijke Behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (Wgbh/cz) met ‘goederen en diensten’ (winkels, horeca, sportverenigingen, etc). 

De Wgbh/cz gold al voor onderwijs, arbeid, openbaar vervoer en wonen. Volgens de Wgbh/cz kan een individueel persoon met een beperking een organisatie of aanbieder vragen om een individuele aanpassing die ongelijke behandeling opheft. Bijvoorbeeld een drempel waardoor iemand in een rolstoel naar binnen kan. Of een informatiefolder van een museum in begrijpelijke taal voor iemand met een verstandelijke beperking. Volgens de Wgbh/cz is de organisatie of ondernemer verplicht om te onderzoeken welke aanpassing doeltreffend is. Verandert er niets of is de aanpassing onvoldoende, dan kan de situatie voorgelegd worden aan het College voor de Rechten van de Mens. 

Eenzijdig overheidshandelen (bijvoorbeeld het verstrekken van een voorziening) is uitgesloten van de Wgbh/cz, maar de wet heeft wel betrekking op lokale organisaties, ondernemers en dienstverleners. 

Wat kunt u doen?

  • Nu:
    Laat uw achterban weten dat de Wgbh/cz nu ook geldt voor goederen en diensten en informeer hen over wat het College voor de Rechten van de Mens kan doen.
     
  • Later in het jaar:
    Ieder(in) ontwikkelt op dit moment een website en een eenvoudig filmpje over hoe de Wgbh/cz werkt. Hoe kun je er een beroep op doen? En wanneer? En wie kan daarbij helpen? Website en filmpje worden in het najaar gelanceerd en kunnen interessant zijn voor uw achterban. Houd onze website en nieuwsbrief in de gaten.

Algemene toegankelijkheid de norm
Tot slot heeft de Tweede Kamer een amendement aangenomen die beoogt dat er een verandering gaat optreden in het denken over toegankelijkheid: toegankelijkheid moet normaal worden, ontoegankelijkheid de uitzondering. Dit betekent dat de Wgbh/cz zich vanaf 1 januari 2017 ook zal richten op algemene maatregelen die organisaties, ondernemers en diensteverleners moeten nemen en die zijn gericht op toegankelijkheid voor een brede groep. De precieze werking van deze wetsaanpassing wordt uitgewerkt in een algemene maatregel van bestuur. 

Wat kunt u doen?

  • Nog niets, omdat nog niets bekend is over de concrete uitwerking van dit amendement.

Tot slot
In veel gemeenten is al ervaring opgedaan met het werken aan toegankelijkheid en lokale inclusie. Ons advies is om elkaar op te zoeken en van elkaar te leren, bijvoorbeeld door de organisatie van een lokale kennisconferentie. Ook bij lokale organisaties van mensen met een beperking is al veel kennis in huis over toegankelijkheid en inclusie. Schakel hen in en betrek hen vroeg in beleidsprocessen.

 

Dit artikel is geschreven voor de L(in)k Lokaal, nieuwsbrief voor lokale belangenbehartigers. L(in)k Lokaal ook ontvangen? Meld u hier aan