Onderzoek over toekomst Wmo schetst beperkt beeld

Eind november presenteerde het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport het rapport ‘Tijd voor stevige keuzes’ over de toekomst van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De conclusie: er moeten keuzes worden gemaakt om de Wmo betaalbaar en uitvoerbaar te houden. Het rapport zet in op minder maatwerk en een groter beroep op het netwerk van mensen zelf. Voor mensen met een levenslange en levensbrede beperking werkt dit niet en is een andere aanpak nodig.

Een jongen fysieke beperking staat in een loophulp in een woonkamer. Naast hem staat een vrouw in een actieve houding. De jongen heeft gebalde vuisten en kijkt vrolijk. Hij heeft een witte huid en draagt een grijze trui. Zij heeft een witte huid en draagt een witte blouse.

Rode draden in het rapport

In het rapport zien we een aantal duidelijke rode draden:

Koers op minder maatwerk
Investeren in basisvoorzieningen in de buurt
Meer inzet op zelfredzaamheid en hulp in je eigen netwerk regelen
Extra verhoging van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage voor de Wmo

Er is weinig aandacht in het rapport voor mensen met een beperking: het VN-verdrag Handicap wordt een paar keer genoemd, en er staat dat langdurig beschikken belangrijk is. Maar de aanbevelingen blijven vooral gericht op oplossingen voor personeelstekorten en het betaalbaar houden van de Wmo. Niet op wat mensen nodig hebben aan ondersteuning en wat nodig is om mee te kunnen doen.

Wmo is geen luxe

Volgens het VN-verdrag Handicap hebben mensen met een beperking het recht op deelnemen in de samenleving, net als ieder ander. Ondersteuning uit de Wmo kan het verschil maken tussen meedoen of buitenspel staan. De Wmo is geen extraatje, maar een basisvoorziening om zelfstandig te kunnen leven. Minder maatwerk en hogere eigen bijdragen maken die basis kwetsbaar en leiden tot meer druk op het (vaak al overbelaste) eigen netwerk.

Voor wie levenslang levensbreed ondersteuning nodig heeft zijn basisvoorzieningen in de buurt, een groter beroep op het eigen netwerk en hogere eigen bijdragen geen optie. Voor hen is een andere aanpak nodig. Met voldoende maatwerk, langdurige indicaties, onafhankelijke indicatiestelling en een vast aanspreekpunt dat overzicht houdt.

De Wmo moet deelname mogelijk maken

Wij vinden dat aanpassingen aan de Wmo niet ten koste mogen gaan van participatie en mensenrechten. De Wmo moet blijven doen waarvoor hij ooit bedoeld is: zorgen dat iedereen kan deelnemen aan de samenleving. Dat vraagt om:

Behoud van maatwerk waar nodig.
Voorkomen van financiële drempels die leiden tot zorgmijding.
Ongelijk investeren voor gelijke kansen.

Hoe nu verder?

Het rapport ligt nu bij de Tweede Kamer en wordt daar binnenkort besproken. Ook bij de formatie wordt besproken hoe je de zorg goed kan blijven regelen en tegelijkertijd ook betaalbaar en toegankelijk houdt. Wij volgen dit met veel aandacht en blijven ons inzetten voor een betere positie van mensen met een beperking in de Wmo.