Ieder(in) gebruikt cookies voor Google Analytics en het onthouden van instellingen als contrast en lettergrootte.

Ja, ga verder
Vrouw duwt man achter de rolstoel op perron

Vervoer

Mensen met een beperking moeten zich vrij kunnen bewegen. Zij moeten naar school, naar hun werk, naar familie en naar sociale activiteiten kunnen reizen. Net als ieder ander. Vervoer is er voor de reiziger, niet andersom.

Leerlingenvervoer

Als een kind niet zelfstandig naar school kan, is er de regeling leerlingenvervoer. Bijvoorbeeld bij ziekte, een handicap of gedragsproblemen. Soms kan een kind hier ook gebruik van maken, omdat de school ver weg is. De gemeente beslist of een kind recht heeft op leerlingenvervoer. Ouders kunnen leerlingenvervoer aanvragen bij hun gemeente.

Welke leerlingen komen in aanmerking
Voor leerlingenvervoer komen leerlingen in aanmerking die:

  • door hun levensovertuiging een school bezoeken die verder ligt dan de kilometergrens
  • door hun handicap niet zelfstandig met het openbaar vervoer kunnen reizen 
  • naar een school voor speciaal (basis)onderwijs gaan

Kilometergrens leerlingenvervoer
Gemeenten stellen een minimale afstand tussen woning en de school vast. Meestal is dit 6 kilometer. Als de afstand van huis tot school kleiner is dan 6 kilometer, dan kan er waarschijnlijk geen gebruik gemaakt worden van leerlingenvervoer. Deze grens geldt meestal niet voor kinderen die door een handicap niet (zelfstandig) kunnen reizen met het openbaar vervoer.

Vormen van leerlingenvervoer
Er zijn verschillende mogelijkheden voor leerlingenvervoer:

  • het kind krijgt een openbaarvervoerabonnement (eventueel ook voor de begeleider) 
  • het kind maakt gebruik van georganiseerd vervoer met bus of taxi (aangepast vervoer)
  • de ouders krijgen een vergoeding voor het zelf halen en brengen van het kind (bijvoorbeeld met de auto)

Eigen bijdrage ouders
Gemeenten mogen een bijdrage vragen voor het leerlingenvervoer van leerlingen in het (speciaal) basisonderwijs. Heeft een kind een beperking en kan het daardoor niet met het openbaar vervoer reizen? Dan mag de gemeente geen eigen bijdrage van de ouders vragen.

Kosten leerlingenvervoer sterk gestegen
De kosten voor het leerlingenvervoer zijn in de meeste gemeenten sterk gestegen. De kostenstijging is grotendeels te verklaren door het stijgend aantal leerlingen in het (voortgezet) speciaal onderwijs (v)so. We zien dan ook dat veel gemeenten binnen de gegeven wettelijke kaders de regeling van het leerlingenvervoer versoberen. Ook zijn gemeenten hun verordeningen strenger gaan toepassen.

Nieuw stelsel passend onderwijs
Vanaf 1 augustus 2014 gaat het nieuwe stelsel voor passend onderwijs in. Deze wijziging heeft tot gevolg dat gemeenten ook de verordening Leerlingenvervoer moeten aanpassen, zodat de regels op elkaar aansluiten. 

Nieuwe modelverordening VNG
Begin januari 2014 heeft de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) een wijziging van de model verordening leerlingenvervoer vastgesteld. Gemeenten kunnen deze modelverordening overnemen en inkleuren naar hun eigen lokale situatie. De nieuwe verordening verschilt in twee opzichten van de oude: 

  • gemeenten vragen in de praktijk meer inzet van de ouders
  • leerlingen in het voortgezet speciaal onderwijs kunnen alleen nog gebruikmaken van leerlingenvervoer als zij door hun handicap niet zelfstandig naar school kunnen. De gemeente bekijkt per leerling of leerlingenvervoer nodig is. Voor overige leerlingen in het speciaal onderwijs verandert de aanspraak op leerlingenvervoer niet.

De knelpunten volgens Ieder(in)
Ieder(in) vreest dat er een discussie zal ontstaan over wat nu een handicap is. Kinderen met een niet-zichtbare handicap worden hiervan de dupe. In de oude verordening hadden leerlingen die naar het voortgezet speciaal onderwijs gingen en zelfstandig konden reizen, recht op een reiskostenvergoeding. In de nieuwe modelverordening is deze reiskostenvergoeding geschrapt. Alleen als blijkt dat een leerling niet zelfstandig kan reizen, kan aanspraak worden gemaakt op aangepast vervoer. Maar hoe toets je of een kind in staat is om zelfstandig te reizen? Voor een kind in een rolstoel lijkt dit voor de hand liggend, maar voor een kind met autisme minder. Als een leerling met autisme wel kan lopen, wil dit niet zeggen dat hij zelfstandig naar school kan reizen. Daarom vindt Ieder(in) dat aangepast vervoer voor deze groep kinderen mogelijk moet blijven. Ieder(in) vindt het ook belangrijk dat gemeenten ouders goed voorlichten over deze mogelijkheid.

Ieder(in) constateert ook een ander knelpunt, namelijk de keuzevrijheid van ouders voor een school die het beste past bij hun kind. Als ouders een vervoersvoorziening aanvragen voor een school die verder weg ligt dan een andere school van dezelfde onderwijssoort, ontstaat slechts aanspraak op een vervoersvoorziening naar de school die dichterbij ligt. Ouders moeten het verschil in kilometers zelf bijbetalen. Dit kan grote financiĆ«le consequenties hebben, omdat taxivervoer duur is. Deze regeling draagt in zich dat als ouders zelf kiezen voor een school, dat dit financiĆ«le gevolgen heeft. Op deze manier komt de keuzevrijheid van ouders onder druk te staan. 

Tot slot ziet Ieder(in) dat het op dit moment lastig is voor ouders om mee te praten over leerlingenvervoer in hun gemeente. Er is namelijk geen juridische grond die zegt dat er raden leerlingenvervoer moeten zijn. Hiermee ontbreekt een wettelijk kader voor de medezeggenschap. 

Wat wil Ieder(in) 
Ieder(in) is van mening dat leerlingenvervoer maatwerk moet zijn. Als kinderen met een ondersteuningsbehoefte echt niet zelfstandig kunnen reizen door hun handicap, hebben ze recht op passend vervoer. 

Verder pleit Ieder(in) ervoor dat ouders de keuzevrijheid moeten krijgen om de school te kiezen die het beste bij hun kind past. Ze mogen hier niet financieel onder lijden.  Ieder(in) pleit tot slot voor een wettelijk kader voor de inspraak op leerlingenvervoer. Dit stelt belanghebbenden in staat om formeel meepraten over het beleid.

Meer lezen
Klik hier voor de modelverordening leerlingenvervoer
Klik hier voor de s
tartersmap adviesraden leerlingenvervoer