Wouter, wat is de European Accessibility Act eigenlijk?
‘Het is een Europese richtlijn die ervoor zorgt dat producten en diensten in heel Europa toegankelijk worden voor mensen met een beperking. Denk aan pinautomaten, websites, apps, e-boeken, noodnummers, noem maar op. Het gaat vooral om elektronische en digitale toegankelijkheid. Voor mensen met een beperking zijn dit vaak letterlijk drempels in het dagelijks leven – en met deze wetgeving worden die drempels stap voor stap weggenomen.’
Wat heeft Ieder(in) gedaan om dit in Nederland goed te regelen?
‘Best veel. Toen de richtlijn in 2019 werd aangenomen door het Europees Parlement, zijn wij al snel begonnen met lobbywerk om de omzetting in Nederlandse wetgeving goed te laten verlopen. We kozen vier speerpunten: betrek mensen met een beperking, neem de minimale toegankelijkheidseisen over, vergroot de reikwijdte van de wet, en zorg voor stevig toezicht. We werkten nauw samen met het European Disability Forum (EDF), spraken met ambtenaren van ministeries, schreven brieven naar de Tweede Kamer, reageerden op (concept)wetsvoorstellen en organiseerden bijeenkomsten.’
“Vanaf 28 juni komt er echt iets in beweging – en het is aan ons allemaal om te zorgen dat het werkt. Bedrijven en toezichthouders moeten aan de bak.”
‘Toegankelijkheid moet niet afhankelijk zijn van goede wil, maar wettelijk goed geregeld zijn. Daar hebben we ons keihard voor ingezet.’
Had de overheid jullie direct goed betrokken?
‘Nee, eerlijk gezegd niet. In het begin werden we als belangenorganisatie onvoldoende betrokken bij het wetsproces. Dat was frustrerend. Maar later in het proces kregen we beter contact met het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), dat de coördinatie deed. Onze opmerkingen hebben uiteindelijk op veel punten geleid tot aanpassingen.’
Wat is er nu concreet bereikt?
‘In 2024 is de wet aangenomen door de Tweede en Eerste Kamer, unaniem zelfs. Daarmee werden in één keer zeven bestaande Nederlandse wetten aangepast, zoals de Warenwet en de Wet gelijke behandeling op grond van handicap. Ook zijn zeven besluiten aangenomen, bijvoorbeeld over openbaar vervoer, e-boeken en audiovisuele media. Deze besluiten bevatten duidelijke regels over hoe de wetten en het toezicht uitgewerkt en uitgevoerd moeten worden. En voor noodnummer 112 is een aparte regeling gekomen.’
‘Daarnaast zijn zes toezichthouders aangewezen – zoals ACM en het Commissariaat voor de Media – die erop gaan toezien dat bedrijven zich aan de toegankelijkheidsregels houden. Dat is echt winst.’
En wat lukte niet?
‘Wij wilden dat toegankelijkheid van gebouwen onder de regels zouden vallen, en dat er nog meer producten en diensten werden toegevoegd. Die wens om de reikwijdte van de wet te vergroten, is helaas niet overgenomen. Dat blijft een gemiste kans. Maar op andere punten is goed naar ons geluisterd. Vooral de minimumeisen voor toegankelijkheid zijn netjes overgenomen.’
En wat gaat er gebeuren na 28 juni 2025?
‘Dan begint het echte werk pas. De wet is er, maar nu moet het ook gaan werken in de praktijk. We gaan volgen of producten en diensten ook écht toegankelijker worden voor mensen met een beperking. We blijven in contact met de toezichthouders, we geven voorlichting over het belang van toegankelijkheid, en we zetten ons in voor een duidelijk, toegankelijk informatiepunt voor consumenten. Iedereen moet weten wat hun rechten zijn – en waar je terechtkunt als een product of dienst niet toegankelijk is.’
Wat voor impact merk je nu al?
‘Toegankelijkheid staat nu bij veel meer organisaties op de agenda. Niet alleen bij VWS, maar ook bij andere ministeries, toezichthouders en bedrijven. We zien dat bedrijven actiever worden: ze stellen vragen, passen producten en diensten aan en investeren in kennis over toegankelijkheid. Dat is precies wat we willen.’