Toegankelijk(er) onderwijs? Zo kan het óók! – Hafida Boubaouch

Hafida Boubaouch is één van de aanwezige sprekers tijdens de opening van de Week van de Toegankelijkheid in de Haagse Hogeschool.

We vroegen haar waar zij tegenaan liep tijdens haar opleiding, in haar werk en welke verbetering er mogelijk bleek. Welke tips geeft ze mee aan leerlingen, studenten en professionals binnen het onderwijs?

‘Houd rekening met elkaar, dan kan je veel bereiken.’

Waar liep je zelf tegenaan tijdens jouw school- en studietijd? En hoe werd hier verbetering in gebracht?

“In mijn middelbareschooltijd wilde ik van het speciaal onderwijs de overstap maken naar regulier onderwijs. Maar, veel scholen waren nog niet bekend met een leerling in een rolstoel. Zo kreeg ik een aantal keer de reactie dat ik niet toegelaten kon worden, omdat men het risico te groot vond dat ik gepest zou worden. Uiteindelijk vond ik een school die mij wél met open armen ontving en in mogelijkheden dacht. Ze vroegen mij wat ik nodig had om op mijn manier onderwijs te kunnen volgen. Wat ik daar heel fijn vond was dat mijn mentor zijn Whatsapp nummer had gegeven. Die zei: ‘Laat het me weten als je geen energie hebt, of als iets niet gaat waardoor je niet de hele dag naar school kan. Ik kan je dan vooraf lesstof sturen.’ Deze mentor was altijd heel goed bereikbaar voor mij en zo bedachten we oplossingen hoe ik volwaardig mee kon draaien in de klas en met de lesstof.”

Nog een voorbeeld: “Tijdens mijn mbo-opleiding werd verwacht dat stagiaires van 9 tot 5 uur op de stageplek aanwezig zijn.” Dit is lastiger voor Hafida vanwege haar energiebeperking. “Gelukkig vond ik een organisatie die mij niet verplichtte al deze uren op locatie te zijn. Ze boden mij mogelijkheden om ook online te werken. Door het online werken ontdekte ik dat je ondanks een arbeidsbeperking volwaardige kwaliteit kan leveren in het werk. Wat ik deed aan werk, ook al was het deels op afstand, deed niet onder voor wat andere stagiairs voor elkaar kregen.”

Wat is jouw tip voor onderwijsinstellingen?

“Als je als opleiding op je website aangeeft dat je inclusief en divers bent, dan moet het fysiek ook kloppen. Wees duidelijk over hoe een student met een beperking info kan vinden, aanvragen en bij welke contactpersoon dit kan. Nog beter: betrek studenten met een functiebeperking bij het toegankelijker maken! Bijvoorbeeld bij het ontwikkelen van de website. Zij weten goed waar de behoefte ligt.”

Wat is je tip aan docenten?

“Zorgen voor sociale toegankelijkheid is mijn allereerste tip. Wees je bewust dat niet elke student hetzelfde is, en dat kan zichtbaar zijn, maar ook onzichtbaar. Wees bereid om naar hun verhaal te luisteren. Een student moet zich kwetsbaar opstellen om te delen wat er nodig is. Maak daar tijd voor, al is het een apart moment. Laat ze weten wat mogelijk is, en wees ook eerlijk over wat niet mogelijk is.”

En wat tip je aan studenten met een beperking die willen bijdragen aan de verbetering van toegankelijkheid in het onderwijs?

“Het kan veel energie kosten om vooraf goed uit te zoeken wat de (on)mogelijkheden van jouw opleiding zijn, je medische verklaring op orde te hebben en tijdig contact op te nemen met de juiste mensen. Toch zorgt dit voorwerk ervoor dat je het schooljaar een stuk gelijkwaardiger kunt starten. Door eerlijk en duidelijk te communiceren over wat jij nodig hebt, vergroot je de kans op passende ondersteuning en houd je meer ruimte over om je te focussen op je studie.”

Heb je ook een tip voor studenten zonder beperking?

“Vraag elkaar bij de start van een nieuwe werkgroep wat je nodig hebt om je werk goed te doen. Of je nu een beperking hebt of niet, het is goed om te weten waar iemand baat bij heeft. Houd rekening met elkaar, dan kan je veel bereiken.”