Doel andermaal niet gehaald
De banenafspraak is een afspraak tussen overheid, werkgevers en werknemers om kansen op de arbeidsmarkt voor mensen met een beperking te vergroten. De doelstelling voor 2026 is om 125.000 banen te realiseren. De teller zou intussen op 105.000 moeten staan, maar is op ruim 85.000 arbeidsplaatsen blijven steken. De tussentijdse doelstelling is dus niet gehaald, stelt staatssecretaris Nobel van Participatie in de brief aan de Tweede Kamer.
De voorbije jaren zagen we dat werkgevers in het bedrijfsleven de tussentijdse doelstellingen behaalden, maar dat de overheid zelf achterbleef bij het aannemen van mensen met een arbeidsbeperking. Dit jaar lukt het ook de bedrijven niet om genoeg functies te vullen. De overheid geeft dit jaar wel meer werk aan mensen met een beperking dan in de voorbije jaren. Ook benoemt de brief van Staatssecretaris Nobel verschillende stappen die de regering zet om meer mensen betere kansen op werk te bieden.
‘Velen maken geen kans op werk’
De brief licht een onderzoek van de Nederlandse Arbeidsinspectie toe. Dat toont aan dat veel mensen die voor de banenafspraak meetellen ”geen reële kans op werk” maken, wat volgens de Arbeidsinspectie een van de oorzaken is voor het niet halen van het doel. Ook blijkt dat 35 procent van de mensen die meetellen voor de banenafspraak tussen 2019 en 2022 geen werk hadden. Volgens de inspectiedienst kan dit verbeteren als professionals meer tijd krijgen om mensen te begeleiden. Ook noemt de dienst voldoende expertise rond de ondersteuningsbehoefte van mensen met een beperking een belangrijke factor.
Hoog tijd voor betere wetten
De resultaten van de banenafspraak en het onderzoek van de Arbeidsinspectie onderstrepen de nood aan verbetering, in zowel de Wet Banenafspraak als de Participatiewet. Een groot deel van de mensen die geen reële kans op werk maken, zit namelijk aan de Participatiewet vast. Deze wet wil mensen zo snel mogelijk naar werk begeleiden, maar het onderzoek toont aan dat de juiste ondersteuning vaak ontbreekt en de arbeidsmarkt nog niet toegankelijk genoeg is. Het gevolg is dat financiële prikkels de bestaanszekerheid van mensen aantast, terwijl zij niet de kans hebben om zich uit de Participatiewet te werken.
Een verbetering van de Wet Banenafspraak is volgens Ieder(in) een deel van de oplossing: bied mensen ondersteuning op basis van wat ze nodig hebben en niet op basis van de regeling waaronder ze vallen. Het is belangrijk dat het beleid werkgevers stimuleert om mensen met een beperking aan te nemen, maar daar moet dan wel de hele groep baat bij hebben. Nu zien we te vaak mensen met een gelijksoortige beperking waarvan de een wel meetelt voor de banenafspraak, en de ander niet.
Ieder(in) is betrokken bij de toekomstvisie op de banenafspraak, zoals je in de brief kunt lezen. Wij pleiten ervoor om toekomstige wetwijzigingen in lijn met het VN-verdrag Handicap te brengen en de kansen op werk voor alle mensen met een beperking te vergroten.