
Het kabinet wil per 1 januari 2028 een inkomensafhankelijke eigen bijdrage invoeren voor alle voorzieningen in de Wmo. Hiervoor hebben zij een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd. Deze wet moet zorgen dat minder mensen een beroep doen op de Wmo, waaronder de huishoudelijk hulp. Nu geldt er nog een abonnementstarief voor hulp uit de Wmo. En daarom is de vraag naar deze hulp gestegen.
Eigen bijdrage = hogere zorgkosten
Dit wetsvoorstel verhoogt de zorgkosten voor mensen met een beperking of chronische ziekte. Dat zorgt voor minder bestaanszekerheid, meer armoede en meer zorgmijding. “Voor mensen die leven met een levenslange beperking wordt de zorg en ondersteuning die zij nodig hebben onbetaalbaar,” waarschuwt Deborah Lauria, directeur van Ieder(in). “Deze mensen betalen straks de prijs voor een financieel probleem dat ze niet zelf hebben veroorzaakt.” Zij is bang dat niet alleen mensen met een beperking zelf, maar ook hun mantelzorgers in financiële moeilijkheden komen. En: dit is in strijd met het VN-verdrag Handicap.
Dit wil Ieder(in)
Ieder(in) heeft met leden en netwerkpartners Kamerleden opgeroepen om de wet opnieuw te onderzoeken. Wij vinden dat het wetsvoorstel voor mensen met een levenslange en levensbrede beperking een slecht plan is. Daarom moet het aangepast worden. Er moeten betere maatregelen komen om de stijgende vraag naar huishoudelijke hulp tegen te gaan.
Lees onze brief aan de Tweede Kamer over het Wetsvoorstel vervanging abonnementstarief Wmo.
Lees ook het opiniestuk van Deborah Lauria in de Volkskrant over dat leven met een beperking geen luxe is.
Kijk hier de uitzending van Radar over de Wmo-bijdrage.
Zo kunnen we samen in actie komen
Het wetsvoorstel wordt nu via een zogenaamde schriftelijke inbreng in de Kamer besproken. Dit betekent dat Kamerleden vragen kunnen stellen over de wet. De regering moet die vragen beantwoorden. Wij willen met jullie hulp de druk richting Kamerleden opvoeren om de wet aan te passen. Dat kunnen we doen wanneer het wetsvoorstel voor plenaire behandeling gepland staat. Hierover volgt snel meer informatie.
Lees meer over de voortgang van dit wetsvoorstel op de website van de Tweede Kamer
Gevolgen van de wet
Het minimale abonnementstarief wordt 23 euro per maand. Het maximale tarief wordt 328,- per maand. Het bedrag is afhankelijk van het inkomen en het vermogen. Ook is er verschil bij de leeftijd onder en boven de AOW, en tussen alleenstaanden en stellen.
Dit zijn de huishoudinkomensgrenzen waarbinnen de inkomensafhankelijke eigen bijdrage gaat gelden:
Onder de AOW
Ben je alleenstaand, met een inkomen tot ongeveer € 24.500 bruto per jaar? Dan betaal je het abonnementstarief. Hierboven betaal je bij elke € 100 meer inkomen, € 10 extra. Vanaf ongeveer € 61.000 bruto betaal je het maximumtarief van € 328.
Voor stellen zijn deze grenzen: € 34.500 en € 71.000.
Boven de AOW
Boven de AOW-leeftijd betaal je als alleenstaande met ongeveer € 24.500 inkomen per jaar het abonnementstarief. Hierboven betaal je bij elke € 100 meer inkomen, € 10 extra. Vanaf ongeveer € 61.000,- betaal je het maximumtarief.
Voor stellen zijn deze grenzen ongeveer € 33.500 en € 70.000.
Voorbeeld 1
Een alleenstaande onder de AOW-gerechtigde leeftijd met in 2023 een inkomen van ca. €27.000 en een vermogen waarbij je nog recht hebt op huurtoeslag, betaalt nu € 20 per maand. In het nieuwe tariefstelsel gaat hij € 45 per maand betalen.
Voorbeeld 2
Een alleenstaande zelfstandige met een wisselend inkomen had in 2022 een financieel minder goed jaar, maar in 2023 juist een veel beter jaar met meer opdrachten. De eigen bijdrage zou in 2024 (op basis van het inkomen in 2022) niet boven het minimumtarief van € 20 uitkomen. Op basis van het inkomen in 2023 van ca. €55.000 wordt in 2025 de eigen bijdrage € 271 (net onder het maximum).
Voorbeeld 3
Een samenwonend stel waarvan één partner werkt. Ze hebben een gezamenlijk inkomen boven de inkomensgrens. Ook ligt hun vermogen boven de vermogensgrens. Nu betaalt dit stel € 20 per maand. Zij gaan in het nieuwe tariefstelsel het maximumtarief van € 328 per maand betalen.
Voorbeeld 4
Een alleenstaande met een arbeidsongeschiktheidsuitkering van ca. € 53.000 betaalt nu € 20. In het nieuwe tariefstelsel gaat hij € 263 per maand betalen (net onder het maximumtarief).
Grote zorgen bij het NIBUD
Het Nibud vindt ook dat het wetsvoorstel voor hervorming van de Wmo nadelig is voor mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering, een inkomen tot modaal en/of een wisselend inkomen. Het zet hun besteedbaar inkomen extra onder druk. Ze zullen daarom elke maand minder goed kunnen rondkomen. Dat blijkt uit berekeningen die het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting maakte voor Ieder(in).
De Wmo-bijdrage is niet de enige uitgave die mensen met een levenslange levensbrede beperking hebben. Vaak hebben ze hogere uitgaven aan energie, vervoer, kleding en voeding dan andere huishoudens. De directeur van het Nibud, Arjan Vliegenthart: “Uit een eerder onderzoek van het Ieder(in) blijkt dat bijna 40 procent van deze groep nu al zorg mijdt vanwege de kosten, met alle gevolgen van dien.” Het wetsvoorstel maakt ook geen onderscheid in leeftijd of leeftijdsfase. “Iemand die vanaf z’n 74ste ondersteuning van de Wmo nodig heeft, maakt daar minder lang gebruik van dan iemand die daar op z’n 24e al mee moet beginnen.”
Bekijk hier de berekeningen in het nieuwsbericht van het Nibud.
Over wie gaat het
We hebben een aantal mensen gevraagd om hun huishoudboekje te delen om te laten zien wat de wet voor hen zou betekenen.

Richard
‘Begeleiding helpt me om afspraken te maken. Zonder begeleiding zou ik de deur nauwelijks meer uitkomen. Maar wordt het kiezen tussen eten en ondersteuning, dan is de keuze snel gemaakt.’

Hans
‘De eigen bijdrage moet voorkomen dat mensen lichtzinnig gebruik maken van zorg en ondersteuning. Maar ik hèb helemaal geen keuze. Ik moet straks ieder jaar bijna €4.000 meer betalen als eigen bijdrage!’

Carlijn
‘Ik weet niet of ik mijn hypotheek kan blijven betalen als deze inkomensafhankelijke bijdrage voor de WMO echt doorgaat! En dan? Staan we dan op straat?’

Egbert
‘Met de inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo gaan we financieel kopje onder. Ik wil dat politici beseffen dat dit ook mensen met een modaal inkomen hard kan raken.’

Judith en Eric
‘Eerst die hogere huur en dan ook nog een hoge eigen bijdrage. Daarmee verdwijnt mijn zelfstandigheid. Wat heb je dan nog voor leven?’

Martin en Maddy
‘En daar bovenop dan ook nog de inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor de Wmo? Dat wordt bezuinigen. Vakantie zit er in ieder geval niet meer in.’

leonie
‘We zullen zeker moeten bezuinigen. Het doet mij vooral pijn dat dit ook voelbaar zal zijn voor onze kinderen. Ik ben bang voor de toekomst.’
